İnternet alışverişinde teknik terim bilme zorunluluğu yerini yapay zeka asistanlarına bırakıyor

İnternet üzerinden alışveriş yapan tüketicilerin tam ürün adını, karmaşık parça kodlarını ya da teknik terimleri hatırlamak zorunda kalmadan aradıklarını kendi günlük ifadeleriyle bulabilmelerini sağlayan yeni bir sistem devreye alındı. Alışveriş gerçekleştiren kullanıcı ihtiyacını kendi cümleleriyle tarif ettiğinde, yapay zeka asistanı bu verileri mağaza kataloğundaki doğrulanmış ürün parametreleriyle eşleştiriyor. Girilen tarifler yetersiz kaldığında sistem tahmin yürütmek yerine ebat, cihaz modeli ya da kullanım alanına dair ek sorular yöneltiyor. Kampanya, stok ve anlık fiyat verileri yapay zekanın sohbet belleğinden değil, doğrudan e-ticaret sitesinin kendi veri tabanından anlık olarak alınıyor.

Yazılım alanında faaliyet gösteren Fiberport, hayata geçirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çözümünü salt soru yanıtlayan bir sohbet aracı olmanın ötesinde, çevrim içi mağazaların gerçek envanteriyle çalışan bir e-ticaret köprüsü olarak konumlandırıyor. Kurum, yapay zeka kanalları üzerinden alışveriş deneyimi sunan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu duyuruyor. Söz konusu çözüm, Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 oranında büyüme kaydederek yaklaşık 4,57 trilyon TL büyüklüğe erişen ve dolar bazında yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doları geride bırakan Türkiye e-ticaret sektöründeki satıcıları hedefliyor.

Yapay zeka üzerinde ürün seçimi ve sepet hazırlama adımları

Sistemin benimsediği ödeme kurgusu küresel teknoloji firmalarının en son tercihleriyle örtüşüyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT bünyesindeki Instant Checkout sisteminin ilk versiyonunun hedeflenen esnekliği sunamadığını duyurarak satıcıların kendi ödeme süreçlerini işletmesine alan açtı ve ürün bulma fonksiyonuna ağırlık verdi. Google ise Ocak 2026’da Shopify iş birliğiyle Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurdu ve Gemini ile AI Mode üzerinden ödeme testlerini öncelikli olarak ABD’deki satıcılarla başlattı. Fiberport da yerli işletmeler için sohbetin içinde ödeme yapılmasını beklemek yerine ürün keşfi ve sepet oluşturma aşamalarını yapay zekada çözen, tahsilat adımını ise e-ticaret sitesinde tamamlayan kurguyu temel model olarak benimsiyor. Firma benimsediği stratejiyi "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" şeklinde aktarıyor. Bu kurgu sayesinde işletmelerin kargo alternatifleri, adres ve fatura adımları ile sanal POS yapıları mevcut altyapılarında kalmaya devam ediyor.

İlgili ülke, mağaza profili ve aracı finansal kuruluşlar destek verdiğinde satın alma işleminin bir bölümünün sohbet arabiriminde yapılması ek bir seçenek olarak ele alınıyor. Fiberport, bu sürecin basitçe bir API anahtarı tanımlamaktan ibaret olmadığını; sipariş teyidi, provizyon, iptal, iade ve işlem hatalarına dair adımların ayrı ayrı test edilmesini gerektirdiğini hatırlatıyor. Claude, ChatGPT, Google Gemini, Perplexity ve Microsoft Copilot sistemlerinin entegrasyon ve ödeme kabiliyetleri birbiriyle aynı olmadığından, her işletme için kapsam yazılım, ülke ve banka altyapısına göre özel olarak belirleniyor. Bahsi geçen platformlar doğrudan resmi ortaklık olarak değil, teknik değerlendirme sahaları olarak tanımlanıyor.

Entegrasyon kabiliyetleri ve sektörel uyumluluk

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Türkiye’deki mevzuata ve piyasa şartlarına özgü ticari parametreler de altyapıya entegre ediliyor. Türk lirası fiyatlamalar, KDV dahil veya hariç gösterimler, taksit seçenekleri, havale indirimleri, ücretsiz kargo limitleri ve fatura detayları sitenin mevcut kurallarından okunuyor. Yapay zeka kendi inisiyatifiyle vade, fiyat indirimi ya da teslimat sözü veremiyor. PayTR, iyzico ve bankaların sanal POS sistemleri yürürlükteki sözleşmelere göre yapılandırılıyor; kart bilgileri sohbet pencerelerine aktarılmıyor. Sipariş onayı sadece ödeme sayfasının açılmasıyla değil, ödeme kuruluşunun ilettiği sunucu bildirimi teyidiyle veriliyor. Sayfa yenilemelerinde veya ağ kesintilerinde mükerrer işlem riskini önlemek için tekilleştirme mekanizmaları kuruluyor.

İşletmelerin mevcut yazılımlarını terk etmesi gerekmiyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft veya butik altyapılarda API sınırları, sepet yetenekleri ve paket kapsamları kontrol ediliyor. Firma bu altyapı isimlerinin hazır bir modül listesi değil, teknik uygunluk sahası olduğunu belirtiyor. Bilgilerin farklı yazılımlarda ve Excel tablolarında dağınık durduğu yapılarda önce esas veri kaynağı saptanıyor. Gerçek dışı stok veya fiyatı hızlı iletmenin yarar sağlamayacağını belirten şirket; depo, ERP, muhasebe ve kargo bağlantılarını birlikte düzenliyor.

Protokollerin rolleri, hedef kitle ve uygulama basamakları

Süreçte öne çıkan protokoller farklı amaçlara hizmet ediyor ve her projede hepsinin birden bulunması gerekmiyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Güvenlik tarafında sorgulama ve ödeme yetkileri ayrıştırılıyor. OAuth, oturum sınırları ve denetim kayıtları uygulanırken API anahtarları kullanıcı oturumuna sızdırılmıyor. Çift siparişlerin önüne geçmek için idempotency anahtarları ve webhook doğrulamaları devrede tutuluyor. Ürün açıklamalarındaki manipülatif metinler yetki sayılmıyor.

Sistem öncelikli olarak dört işletme yapısına hitap ediyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Kataloğu düzenli olmayan sitelerde çalışma veri tabanı iyileştirmesiyle başlıyor. 2019’dan beri yürütülen MakineUstası çalışması, karmaşık yedek parça ve model ilişkilerinin kurgulanmasında referans modeli sunuyor. Kurulum aşamaları şu adımlardan oluşuyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Başarı metriği mesaj adedine değil, sepetten sipariş onayına kadar uzanan doğrulanmış dönüşüme dayanıyor. Entegrasyonun ürünleri ChatGPT veya Gemini sistemlerinde kesin olarak ön plana çıkaracağı taahhüt edilmiyor. Detaylı bilgiye fiberportglobal.com web sitesinden erişilebiliyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. markası olan firma; 26 yıllık sektör deneyimiyle restoran, teknik servis, bayi yönetimi, cari takip yazılımları geliştiriyor, Linux altyapıları, özel mobil ve web uygulamaları, teknik SEO ile RAG tabanlı kurumsal çözümler sağlıyor. İletişim için 0212 259 0 259 numaralı telefon veya [email protected] e-posta adresi kullanılıyor.